از اخگر تا اختر (نوشته های کوتاه و سروده های بی سرود و دیباچه ها)
نشر دُر دانش بهمن (کرج) - سال 1388

این کتاب از سه بخش گوناگون ساخته شده است:
1- سَروادهای بی سرود که نوشته های کوتاه هنری و شاعرانه است و کمابیش آنچه «شعر منثور» خوانده شده است.
2- نوشته های کوتاه که جستارهایی کوتاه در فرهنگ و ادب ایران و زمینه های دیگر است.
3- دیباچه هایی که نویسنده، به خواست و پافشاری نویسندگان بر کتاب های آنان نوشته است.
این کتاب را نشر «دُر دانش بهمن» در سال 1388 چاپ کرده است.

فرهنگ نظریه و نقد ادبی (انگلیسی – فارسی)
انتشارات مروارید (تهران) - سال 1388
نوشته: سعید سبزیان و میرجلال الدین کزازی

این فرهنگ، واژگان ادبیات و حوزه های وابسته را دربردارد و کوشیده شده است که در آن، برابرهای واژگان انگلیسی بیشتر واژه های ناب و نژاده پارسی باشد.
این فرهنگ با همکاری سعید سبزیان نوشته و فراهم آمده است و انتشارات مروارید آن را در سال 1388 به چاپ رسانیده است.

در آسمان جان
انتشارات معین (تهران) - سال 1387

این کتاب بیست و چهار جستار را در زمینه هایی گوناگون چون شاهنامه شناسی و خاقانی شناسی، ریشه شناسی و معناشناسی تاریخی و سنجشی و فرهنگ باستانی ایران و جز آن دربردارد و واپسین اندیشه ها و پژوهیده ها و یافته های نویسنده را فراپیش خوانندۀ خواستار می نهد.
این کتاب را انتشارات معین در سال 1387 به چاپ رسانیده است.

از دهلی نو تا آتن کهن (چهار سفرنامه کوتاه)
چاپ اول : نشر نویسنده (اراک) - سال 1387

این کتاب چهار سفرنامه را که به شیوه «روزهای کاتالونیا» و «دیدار با اژدها» نوشته شده است، دربردارد:
- دریغ است که بهشت زشت گردد (سفرنامه تاجیکستان)
- ایران کهین : ارمنستان (سفرنامه ارمنستان)
- در سرزمین یادها (سفرنامه یونان)
- در گاهواره گاندی و جگرخواری هند (سفرنامه هندوستان)
این کتاب را نشر نویسنده در سال 1387 چاپ کرده است.

خاقانی شروانی
نشر دفتر پژوهش های فرهنگی (تهران)
سال 1387

این کتاب را دفتر پژوهش های فرهنگی، در مجموعه «از ایران چه می دانم؟» (کتاب شماره 85)، در سال 1387 چاپ کرده است. در این کتاب، زندگانی و شیوه شاعری خاقانی، در پیکره داستانی دلکش، فراپیش خواننده نهاده شده است.
نخست بار است که در این مجموعه، چنین شیوه ای در بررسی زندگانی و شعر سخنوری به کار گرفته شده است.

خشم در چشم (گزارشی از داستان رستم و اسفندیار شاهنامه)
نشر آیدین (تبریز) - سال 1387

گزارشی است از داستان رستم و اسفندیار شاهنامه.
این کتاب را انتشارات آیدین تبریز، در سال 1387 به چاپ رسانیده است.

دستانِ مستان (گزیده ای از سروده های دکتر میرجلال الدین کزازی)
چاپ اول : نشر نویسنده (اراک) - سال 1387

گزیده ای از سروده های دکتر میرجلال الدین کزازی (زروان) است که در میانه سال های 1360 تا 1380 در قالب چامه و غزل و چارانه و ترانه، درپیوسته شده است.
این کتاب را نشر نویسنده در سال 1387 چاپ کرده است.

آب و آینه (مجموعه مقاله)
نشر آیدین - سال 1384

جستارهایی است در ادب و فرهنگ که پهنه ای از ادب و فرهنگ و اندیشه ایرانی را در بر می گیرد و در آن ، زمینه هایی گوناگون از اسطوره شناسی و باورهای باستانی تا ادب کودکان کاویده شده است. این جستارها در میانه سالهای 1379 تا 1382 در مجله ها و نشریه های دانشگاهی و فرهنگی ، پراکنده ، به چاپ رسیده بوده است.

از گونه ای دیگر (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : نشر مرکز - سال 1368
چاپ دوم : نشر مرکز - سال 1380

"از گونه ای دیگر" مجموعه ای فراهم آمده از چهار جستار یا مقاله است که خمگی در زمینه فرهنگ و ادب نوشته شده اند. گفتارهای این دفتر که برخی از آنها برای اولین بار در این اثر به چاپ رسیده اند و بعضی پیش تر در گاهنامه ها نشر شده اند ، در چند زمینه پیوسته با هم و جملگی بر زمینه فرهنگ ایرانی و میراث معنوی آن است.

بیکران سبز (دفتر شعر)
نشر مرکز - سال 1369

"بیکران سبز" گزیده ای از سروده های دکتر کزازی است که در میانه سال های 1350 تا 1367 را دربر می گیرد.

پارسا و ترسا (عطارشناسی)
انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی - سال 1376

"پارسا و ترسا" گزارشی است از داستان شیخ صنعان ، عطار. این چامه که از دشوارترین و پیچیده ترین چامه های خاقانی است ، توسط دکتر کزازی از سه دیدگاه ویژه واژه شناسی ، زیباشناسی و ژرفاشناسی بررسی شده است.

پرنیان پندار (مجموعه مقاله)
انتشارات روزنه - سال 1376

"پرنیان پندار" مجموعه ای است از مقالات گوناگون دکتر کزازی در زمینه های متنوع فرهنگی و ادبی که جملگی در میانه سال های 1370 تا 1375 نوشته شده اند و در ماهنامه ها به چاپ رسیده اند. پرنیان پندار ، سی و دو جستار یا مقاله را در برمی گیرد.

پند و پیوند - گزارش بیست غزل حافظ بر پایه زیباشناسی و باورشناسی (حافظ شناسی)
نشر قطره - سال 1378

"پند و پیوند" در حقیقت ، جلد دوم کتاب دیرمغان است که در آن ، دکتر کزازی به شیوه ای نو به گزارش غزل های حافظ پرداخته است و غزلهای خواجه را بر پایه زیبا شناسی و باورشناسی بررسی و گزارش کرده است.

تَرجُمانی و تَرزَبانی (هنر ترجمه)
نشر جامی - سال 1374

"تَرجُمانی و تَرزَبانی" حاصل کند و کاوها ، درنگ ها و دیدگاه های دکتر کزازی درباره هنر ترجمه است که در چند جستار فراهم آمده است و در آن شیوه های گونه گون ترجمه مورد بررسی قرار گرفته است.

تندبادی از کنج (شاهنامه شناسی)
نشر آیدین - سال 1386

"تندبادی از کنج " گزارشی است بیت به بیت و همه سویه از داستان رستم و سهراب شاهنامه ، بر پایه دانشهای گونه گون ادبشناسی و سخن سنجی ، با دیباچه ای در چگونگی و ارزش این داستان.

دُرّ دریای دَری (شاهنامه شناسی)
نشر مرکز - سال 1368

"دُرّ دریای دَری" کتابی کم نظیر در ادب پارسی است. این کتاب گزارش درازآهنگی است از قصیده ای بلند که دکتر کزازی آن را در 278 بیت سروده است و چنین آغاز می شود :
هر که او را شور معنی گستری است
زیب شعرش دُرّ دریای دَری است
در این چامه بلند ، سرگذشت شعر پارسی از آغاز تا روزگار ما نموده شده است. علاوه بر آن ، زندگینامه ، نکات ویژه زندگی و نیز شیوه سخنوری هر شاعر بیان گردیده است.
نویسنده در مقدمه گسترده خویش بر این اثر ، مطالب جالب و مفیدی در زمینه "چیستی هنر" و نیز "چگونگی آفرینش هنری" آورده است که در جای خود ، روزنی به جهان پر رمز و راز هنر است.

دیدار با اژدها (گزارش سفر)
نشر قطره - سال 1380

"دیدار با اژدها" ، روزنگار سفر کوتاه دکتر کزازی به چین ، سرزمین افسانه ای آسیاست. این اثر که از دید شیوه و قالب یکسره با روزهای کاتالونیا همسان و دمساز است ، پیوندهای فرهنگی ، تاریخی ایران و چین را مورد بررسی قرار داده است. دکتر کزازی اعتقاد دارد که شناخت چین کهن ما را در شناخت خویش یاری خواهد داد ، چرا که چین کهن یادگارها و نشانهای بسیاری از فرهنگ گرانسنگ ما را نهفته دارد ، از سوی دیگر ، چین نو ، در بسیاری از چاش ها ، گرایش ها و هنجارهای اجتماعی ، فرهنگی با ایران امروز سنجیدنی است و در یافتن راه حل ها و راهکارهای بایسته برای پرسش های اکنون جامعه ما در رویارویی سنت با نوگرایی و یا جهانی شدن و بومی ماندن می تواند مطرح باشد.

دیر مغان (حافظ شناسی)
نشر قطره - سال 1375

"دیر مغان" گزارش بیست غزل حافظ است ، از آغاز دیوان وی و بر پایه زیباشناسی و باورشناسی. دکتر کزازی در این اثر کوشیده است از نگاهی متفاوت ، غزل های خواجه شیراز را بنگرد و آنها را بر پایه زیباشناسی و باورشناسی که دیگر حافظ پژوهان کمتر بدان پرداخته اند ، بکاود و بررسد. نویسنده وعده کرده است که در آینده ، بقیه اشعار حافظ را به همین شیوه مورد کند و کاو قرار دهد.

رخسار صبح (خاقانی شناسی)
چاپ اول : نشر مرکز - سال 1368
چاپ سوم : نشر مرکز - سال 1374

"رخسار صبح" کتابی است حجیم و هفتصد صفحه ای در گزارش قصیده ای بلند و دلپسند از خاقانی. به تقریب ، نیمی از این کتاب ، شامل دیباچه مفصلی است در شرح زندگانی و شیوه شاعری این قصیده سرای بزرگ ایران. دکتر کزازی در این اثر کوشیده است بر پایه سروده ها و نوشته های خاقانی ، زندگی وی را بررسی کرده و روشنایی هایی بر بخش های تاریک و ناشناخته زندگی وی بیندازد. دکتر کزازی در این کتاب ، همانند کتاب های "سوزن عیسی" و "پارسا و ترسا" کوشیده است تا این چامه بلند خاقانی را بر بنیاد واژه شناسی ، زیباشناسی و ژرفاشناسی بررسی کند.

روزهای کاتالونیا (گزارش سفر)
چاپ اول : نشر واژه آرا - سال 1379
چاپ دوم : نشر نویسنده - سال 1384

"روزهای کاتالونیا" روزنگارهای سفر اسپانیاست که از دوازدهم فروردین ماه 1376 تا پنجم تیرماه 1378 را در بر می گیرد.

رؤیا ، حماسه ، اسطوره (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : نشر مرکز - سال 1372
چاپ سوم : نشر مرکز - سال 1385

"رؤیا ، حماسه ، اسطوره" آنچنانکه از عنوان آن برمی آید ، سه قلمرو پر رمز و راز و جاودانه رویا ، حماسه و اسطوره را در بر می"یرد. این اثر ، در حقیقت پایان نامه و تز دکتری نویسنده است که به قول قدما "به زیور طبع آراسته شده است".

زیباشناسی سخن پارسی در سه جلد

جلد اول - بیان (زیباشناسی سخن پارسی)
چاپ اول : نشر مرکز - سال 1368
چاپ هفتم : نشر مرکز - سال 1385

این کتاب نخستین جلد از دوره سه جلدی "زیباشناسی سخن پارسی" است که در موضوع دانش بیان نوشته شده است. دکتر کزازی این اثر را به شیوه کتاب های آموذشی برای دانشجویان دانشگاه ارایه کرده است.

جلد دوم - معانی (زیباشناسی سخن پارسی)
چاپ اول : نشر مرکز - سال 1370
چاپ ششم : نشر مرکز - سال 1385

"معانی" جلد دوم از مجموعه سه جلدی "زیباشناسی سخن پارسی" است که زبان شکرین و شیوای پارسی را بر پایه این دانش بررسی و کاویده است.

جلد سوم - بدیع (زیباشناسی سخن پارسی)
چاپ اول : نشر مرکز - سال 1373
چاپ پنجم : نشر مرکز - سال 1385

"بدیع" سومین جلد از مجموعه "زیباشناسی سخن پارسی" است. جلدهای اول و دوم این مجموعه عهده دار بررسی دو دانش دیگر زیباشناسی ادب پارسی ، یعنی "بیان" و "معانی" هستند.

سراچه آوا و رنگ (خاقانی شناسی)
چاپ اول : انتشارات سمت - سال 1376
چاپ سوم : انتشارات سمت - سال 1385

"سراچه آوا و رنگ" کتابی است که دکتر کزازی آن را در "خاقانی شناسی" نوشته است. در این اثر ، دوازده قصیده ، یک ترکیب بند ، شانزده غزل ، نُه قطعه و هشت رباعی یا چارانه بررسی و کاویده شده است. در گزارش بیت ها ، زمینه ها و دانش های گونه گون چون: واژه شناسی ، ریشه شناسی ، زبانشناسی سنجی ، باورشناسی ، نمادشناسی و زیباشناسی به کار گرفته شده اند.

سوزن عیسی (خاقانی شناسی)
انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی - سال 1376

"سوزن عیسی" گزارشی است از چامه ترسایی خاقانی که از پیچیده ترین و دیریاب ترین چامه های اوست. در این کتاب دکتر کزازی ، قصیده بلند ترسایی را چونان "رخسار صبح" در سه بخش واژه شناسی ، زیبا شناسی و ژرفا شناسی بررسیده است و هرگاه نیازی نبوده که بیت ها را از آن سه دیدگاه بررسد ، تنها از دو دید نخستین کاویده است.

گذری و نظری بر آثار و احوال (زیست نامه)
شهر کتاب - سال 1377

"گذری و نظری بر آثار و احوال" زیست نامه ای است کمابیش فشرده که از آغاز تا سال 1376 را از زندگانی دکتر کزازی در بر می گیرد.

گزارش دشواریهای دیوان خاقانی (خاقانی شناسی)
چاپ اول : نشر مرکز - سال 1378
چاپ دوم : نشر مرکز - سال 1385

دکتر کزازی در این اثر گرانسنگ که در هزار صفحه به چاپ رسیده است ، بیت های دشوار و هنری در سراسر دیوان خاقانی را بررسی و گزارش کرده است. وی پیش از این کار ، نخست دیوان خاقانی را در دو جلد ویراسته و به چاپ سپرده بود. در این چاپ ، مولف در کنار بی هایی که می بایست گزارده می شدند ، ستاره ای نهاده بود. در "گزارش دشواریهای دیوان خاقانی" این بیت های ستاره دار گزارده شده اند و گاه نیز نکته های نغز و بازنمودنی در بیت های بی ستاره نیز گزارش شده اند.

مازهای راز (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : نشر مرکز - سال 1370
چاپ دوم : نشر مرکز - سال 1380

"مازهای راز" جستارهایی است در شاهنامه فردوسی و در برگیرنده شش مقاله درباره شاهنامه است. نخستین جستار ، "نمادشناسی اسطوره در داستان ضحاک" است که به همایش جهانی بزرگداشت فردوسی که در دی ماه 1369 در تهران برگزار شد ، پیشکش شده است.

نامه باستان – جلد اول (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : انتشارات سمت - سال 1379
چاپ پنجم : انتشارات سمت - سال 1385

"نامه باستان" ، ویرایش و گزارشی است از شاهنامه فردوسی بر پایه برنوشته فلورانس و چاپ مسکرو ژول مول و خالقی مطلق انجام گرفته است و بیت ها از دیدگاه هایی گوناگون چون واژه شناسی ، نمادشناسی اسطوره ای ، واژه شناسی ، زیباشناسی ، باورشناسی و ریشه شناسی کاویده و بررسی شده اند. این جلد از اثر ، از آغاز شاهنامه تا پایان زال و پادشاهی منوچهر را دربرمی گیرد.

نامه باستان – جلد دوم (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : انتشارات سمت - سال 1381
چاپ دوم : انتشارات سمت - سال 1384

ویرایش و گزارش شاهنامه ، از پادشاهی نوذر تا پایان داستان رستم و سهراب.

نامه باستان – جلد سوم (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : انتشارات سمت - سال 1382
چاپ دوم : انتشارات سمت - سال 1386

ویرایش و گزارش شاهنامه ، داستان سیاوش.

نامه باستان – جلد چهارم (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : انتشارات سمت - سال 1384
چاپ دوم : انتشارات سمت - سال 1385

ویرایش و گزارش شاهنامه ، از داستان فرود سیاوش تا داستان اکوان دیو.

نامه باستان – جلد پنجم (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : انتشارات سمت - سال 1384
چاپ دوم : انتشارات سمت - سال 1385

ویرایش و گزارش شاهنامه ، از داستان بیژن و منیژه تا آغاز پادشاهی لهراسپ.

نامه باستان – جلد ششم (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : انتشارات سمت - سال 1384

ویرایش و گزارش شاهنامه ، از پادشاهی لهراسپ تا پادشاهی دارای داراب.

نامه باستان – جلد هفتم (شاهنامه شناسی)
چاپ اول : انتشارات سمت - سال 1385

ویرایش و گزارش شاهنامه است از پادشاهی اسکندر تا پادشاهی بهرام ، به شیوه ای که در دیگر جلدهای این رشته از کتاب به کار گرفته شده است.

نامه باستان – جلد هشتم (از پادشاهی یزدگرد تا پادشاهی هرمزد)
انتشارات سمت (تهران) - زمستان سال 1386

این جلد را نیز سازمان سمت در زمستان 1386 چاپ کرده است و ویرایش و گزارشی است از بخشی دیگر از شاهنامه فردوسی

نامه باستان – جلد نهم (از پادشاهی خسرو پرویز تا پادشاهی یزدگرد)
انتشارات سمت (تهران) - پاییز سال 1387

این جلد از نامه باستان که واپسین جلد از زنجیره نه جلدی آن است، در پاییز 1387 به همت سازمان سمت چاپ شده است.
در آن، بخش فرجامین شاهنامه فردوسی ویرایش و گزارش شده است.